Diagnostyka ABMK
Alergia na białka mleka krowiego (ABMK) jest najczęstszym rodzajem alergii pokarmowej u niemowląt1. Może być trudna do zdiagnozowania i często mylona jest z nietolerancją laktozy.2,3
Szybkie rozpoznanie ABMK i rozpoczęcie leczenia tak szybko, jak to możliwe, pomaga szybko złagodzić objawy i zapewnić dziecku odpowiednie postepowanie żywieniowe wspierające prawidłowy wzrost i rozwój.1,4
Wytyczne zalecają następujące kluczowe kroki w diagnostyce i ocenie alergii pokarmowej u niemowląt i małych dzieci5
Alergia na białka mleka krowiego (ABMK) to reakcja immunologiczna na białka znajdujące się w mleku krowim i produktach mlecznych (w tym w standardowych mieszankach dla niemowląt). Alergia może występować w rodzinie, więc istnieje nieco większe prawdopodobieństwo, że dziecko może rozwinąć ABMK, jeśli jego rodzice cierpią na schorzenia, takie jak katar sienny, egzema lub alergie pokarmowe.1
Jeśli istnieje alergii pokarmowej, należy zastosować podejście kliniczne ukierunkowane na alergię, dostosowane do występujących objawów i wieku niemowlęcia.1
Podejście kliniczne powinno zawierać2:
Rodzicom należy zaoferować informacje odpowiednie dla wieku małego pacjenta, istotne dla rodzaju podejrzewanej alergii (IgE-zależne, IgE-niezależne lub mieszane - więcej tutaj), w tym ryzyko ciężkich reakcji, proces diagnostyczny i rodzaj postępowania terapeutycznego5.
Po wstępnej ocenie i rozpoznaniu ABMK można potwierdzić jej występowanie jedną lub kilkoma metodami, na podstawie podejrzewanego mechanizmu leżącego u podstaw alergii5.
Alergia IgE-zależna
Jeśli istnieje podejrzenie alergii na białka mleka krowiego IgE-zależne, można wykonać punktowy test skórny lub oznaczenie swoistych IgE mleka krowiego w surowicy krwi. Testy powinny być przeprowadzane wyłącznie przez pracownika ochrony zdrowia z odpowiednimi kompetencjami i tylko wtedy, gdy istnieje odpowiednie wyposażenie do radzenia sobie z reakcją anafilaktyczną.
Alergia IgE-niezależna
W przypadku podejrzenia alergii na białka mleka krowiego IgE-zależne należy rozważyć skierowanie do specjalistycznej poradni alergologicznej. Zaleca próbną eliminację mleka krowiego i produktów mlecznych z diety matki (tylko jeśli niemowlę jest karmione wyłącznie piersią) i diety niemowlęcia przez 2-4 tygodnie.
| Metody diagnostyczne w alergii6 | Alergia IgE-zależna | Alergia IgE-niezależna |
| Punktowy test skórny | ✓ | X |
| Testy z krwi na obecność IgE | ✓ | X |
| Dieta eliminacyjna i próba prowokacji | ✓ | ✓ |
Dieta eliminacyjna jest standardem w diagnozowaniu ABMK bez IgE-zależnych do identyfikacji nietolerancji pokarmowych, wrażliwości i alergii poprzez dietę.
Polega ona na usunięciu wszystkich źródeł białka mleka krowiego z diety dziecka na okres około 4 tygodni, pod ścisłym nadzorem lekarza. Jeśli matka karmi wyłącznie piersią, należy jej doradzić wykluczenie mleka krowiego i produktów mlecznych z własnej diety.
Po upływie 4 tygodni można podać dziecku niewielką ilość mleka krowiego, a objawy powinny być ściśle monitorowane pod kierunkiem lekarza. W przypadku niemowląt karmionych piersią, mama musiałyby ponownie wprowadzić produkty mleczne do swojej diety. Jeśli objawy ustąpią w okresie eliminacji i pojawią się ponownie po wprowadzeniu mleka krowiego, oznacza to, że dziecko jest uczulone na białka mleka krowiego.
- Vandenplas Y, Koletzko S, Isolauri E et al. Guidelines for the diagnosis and management of cow's milk protein allergy in infants. Arch Dis Child 2007;92:902-8
- Du Toit G, Meyer R, Shah N et al. Identifying and managing cow's milk protein allergy. Arch Dis Child Educ Pract Ed 2010;95:134-44.
- Crittenden RG, Bennett LE. Cow's milk allergy: a complex disorder. J Am Coll Nutr 2005;24:582S-91S.
- Lozinsky et al. Children 2015, 2, 317-329; doi:10.3390/children2030317
- National Institute for Health and Clinical Excellence. CG116: Food allergy in children and young people. 2011.
- Royal College of Paediatrics and Child Health. Allergy care pathways for children: food allergy. 2011.
- Fox A et al. An update to the Milk Allergy in Primary Care guideline. Clin Transl Allergy (2019) 9:40
Aktywne podejście do postępowania w alergii
W ostatnich latach przyjmuje się alternatywne strategie i bardziej aktywne podejście do postępowania w ABMK, które obejmuje wczesne wprowadzanie żywności potencjalnie alergizującej
Postępowanie dietetyczne w ABMK
Dowiedz się więcej o zaleceniach dotyczących postępowania dietetycznego u niemowląt karmionych piersią lub karmionych sztucznie z ABMK.